SARAJEVO: PARK, AT MEJDAN

Park je smješten uz lijevu obalu Miljacke, između Principova mosta i Ćumurije ćuprije.

Foto: At Mejdan, Muzički paviljon

Piše : Hamdo Čamo

Tamo gdje danas završava ulica Hamdije Kreševljakovića i počinje ulica Bistrik, neposredno od tog mjesta, u raskošnom zelenilu smjestio se park At Mejdan (ili Atmejdan). Park od nekada pet, danas krasi jedan muzički paviljon urađen po uzoru slavnih majstora gradske arhitekture. Osim toga, park je jedna (ali ne i jedina) od arheoloških lokacija i atrakcija u samom centru Sarajeva, čija se cjelina prostire na prostoru 2.500 kvadratnih metara, što park svojom ljepotom čini neodoljivo privlačnim i kao turističku atrakciju.

Na ovoj lokaciji otkrivene su tri cjeline. Riječ je o džamiji Hadži-Alije Bakrbabe koja se u historijskim izvorima pominje već 1565. godine. Pretpostavlja se da je izgrađena još davne 1544. godine, a srušena je još u doba austrougarske vladavine 1895. godine. Funkcija ove džamije je prestala odmah poslije okupacije 1878. godine, kada je pretvorena u vojno skladište. Ovo nije «jedini primjer neprimjernog odnosa prema kulturnom nasljeđu », ne samo na ovom lokalitetu. Tu je izgrađen i mekteb, ali 1669. godine objekat je izgorio, a kompleks je ponovo izgrađen. Druga cjelina je Misrija medresa, izgrađena 1741. godine. Srušena je 1939., a pored nje je pronađen «dobro očuvan bunar» koji bi uz odmjereni izbor i uređenje sam po sebi mogao postati atrakcija. Treća cjelina je mezarje na koje su «početkom izvođenja radova» građani upozorili, jer su uočili «da bageri zapravo krče groblje», nakon čega su započeli arheološki radovi. Arheolozi grada Sarajeva su otkrili veliki broj mezara, najviše iz perioda XVI i XVII stoljeća.

1110208640

“U drugoj polovini 17. stoljeća ovaj kompleks predstavljao je bitan obrazovno-kulturni centar grada gdje su se okupljali najučeniji ljudi. Početkom 19. stoljeća centar gubi na svojoj važnosti. Propadanje kompleksa završava se regulacijom toka rijeke Miljacke 1887. godine, kada se ruši biblioteka. Prije početka Drugog svjetskog rata džamija nestaje, ali sonarna arheološka istraživanja pokazuju da je kompleks očuvan”.

Planirana je izgradnja mosta, postavljanje rasvjete i iluminacije, tako da bi ova lokacija mogla postati interesantan kompleks, ne samo za domaće, već i za strane turiste. Osim toga, lako ga je pronaći.

Park je smješten „uz lijevu obalu Miljacke, između Principova mosta i Ćumurije ćuprije“.

Stari gradski trg At Mejdan, prozvao se tako najdalje u prvoj polovini 17. vijeka po tome što je na tome mjestu bio hipodrom, trkalište konja i konjanika. Nekako u isto vrijeme i kasnije zvao se, neslužbeno i Sijaset-mejdan kao trg na kojem se izvršavala kazna (sijaset) vješanjem po staroj i još neobjašnjenoj tradiciji, da su se osuđenici na smrt pogubljivali na mostu (u ovom slučaju na susjednom staroj Latinskoj ćupriji – današnji Principov most) ili u njenoj neposrednoj blizini.

Naziv At Mejdan bio je u neslužbenoj upotrebi sve do pred prvi svjetski rat, a u isto vrijeme istočna saobraćajnica, sjever-jug, koja danas nema imena, bila je ulica pod imenom Kanjina. Stari At Mejdan opjevan je i u jednoj lokalnoj narodnoj pjesmi, koja ovako počinje:

Sadih almu nasred Atmejdana,
gledah dragu sedam godin’ dana.
Kad je alma bila za trganja,
onda moja draga za gledanja..

 

atmajdan-598749
Foto: Pozdrav iz Sarajeva, M. Škoro

Od 1878. trg se zove novim imenom Filipovića trg, nazvan po poznatom austrougarskom generalu Josipu Filipoviću (1819-1889), koji je bio komandant okupacionih operacija BiH 1878. i koji je u Sarajevu, zauzetom 19.avgusta 1878. organizovao prvu vladu. Godine 1900. s ovim trgom spojio se susjedni Vojni trg (Trg 6. aprila), koji je tako izgubio dotadašnje ime. Dio novog trga na prostoru današnjeg parka znatno je preuređen 1905. godine. Od 1910. nosio je naziv Trg Franje Josipa I. Nešto kasnije, godine 1913. tu je napravljen i manji muzički paviljon u bosanskom stilu (po projektu arhitekte Josipa Vrancaša), koji je bio tu sve do 1941., kada je propao u bombardovanju grada.

Godine 1919. (10. januara) prostor je dobio novo ime Trga cara Dušana, a 1925. isti prostor (usljed rasta ranije zasađene vegetacije) dobio je status parka pod današnjim imenom.

Za vrijeme okupacije 1941-1945. park je nosio ime domaćeg književnika Edhema Mulabdića (Maglaj, 1864 – Sarajevo, 1954).


LITERATURA:

- Alija Nametak, Nekoliko sarajevskih sokaka, povijest njihovih naziva, Novi list, III/1943, br. 611 (9.5), 13.
– Alija Bejtić, Atmejdan, Oslobođenje, XXII/1966, br. 6400 (29.3), 6.
– H. Kreševljaković, Sarajevo za vrijeme austro-ugarske uprave, 31.
– Narodne pjesme iz Bosne, iz zbirke Halida Kreševljakovića, Sarajevski list, XLI/1918, br.201 (17.9), 4.
– Povjerenstvo za očuvanje nacionalnih spomenika, Sarajevo, Bosna i Hercegovina.
– Pozdrav iz Sarajeva, Razglednica Atmejdan, Magbul Škoro.


Važna urednička napomena: Postavljene informacije, subjektivne napomene i stavovi izraženi u ovom članku su isključivo autorovi, tj. izvora i nužno ne predstavljaju uredničku politiku ili stav nezavisnog portala www.camo.ch.