Znate li da je Brussels sjedište evropskih institucija zbog abecede?

Tadašnji belgijski ministar vanjskih poslova Paul van Zeeland izjavio je da bi njegova vlada pala ako bi pristao da Brussel postane sjedište.

Evropske integracije rođene su sporazumom o Europskoj zajednici ugljena i čelika 9. maja 1950. godine. Prve zemlje koje su se integrisale bile su Italija, Francuska, Njemačka, Belgija i Nizozemska i Luksemburg.

Većina njih smatrala je da bi Brussel bio dobro sjedište evropskih institucija (kao alternativa Parizu), no sama Belgija se protivila. Tadašnji belgijski ministar vanjskih poslova Paul van Zeeland izjavio je da bi njegova vlada pala ako bi pristao da Brussel postane sjedište. Zato je prvo (i privremeno) sjedište Evropske komisije bio Luksemburg, a nakon njega se trebalo sjedište prebaciti u zgradu Vijeća Europe u Strasbourgu.

Belgija se protivila Brusselu jer je htjela predložiti drugi svoj grad - Liége, koji je bio središte belgijske industrije, ali i zbog nadolazećeg referenduma. Naime, te godine trebao se održati jedini referendum u belgijskoj povijesti, onaj o povratku belgijskog kralja Leopolda III. koji je morao otići u egzil zbog neutralnog stava prema Njemačkoj za Drugog svjetskog rata. Protivljenje njegovom povratku bilo je čvrsto samo u industrijaliziranim dijelovima Belgije koji su ujedno bili i valonski. Čitava situacija završila je tako da je Leopold III. abdicirao zbog snažnog protivljenja Valonaca koji su prijetili proglašavanjem svoje republike. Vlada se nastavila bojati poraza u najvažnijem dijelu Belgije pa je inzistirala na Liegeu.

Brussel je ipak postao središte Evrope zahvaljujući tome što Belgija počinje na slovo B. Naime, potpisivanjem sporazuma kojim je nastala Evropska ekonomska zajednica u Rimu 1957. nije dogovoreno koji bi grad bio središte novih institucija za ekonomiju i atomsku energiju (Euratom). 

One su trebale započeti s radom 1. januara 1958., ali taj je datum došao bez da je jedan od favorita odnio prevagu. Na hitnom sastanku u Parizu 6. januara odlučeno je da se kao kompromis predsjedanje institucijama rotira među članicama, a rotiranje će ići abecednim redom.

Kako je te godine Belgija dobila novog ministra vanjskih poslova, Victora Larocka, on je odlučio iskoristi priliku. Unajmio je uredsku zgradu i počeo se pripremati za nadolazeći kaos. Naime, iduća po abecedi je treba biti Njemačka (Deutschland), no krajem 1958. Charles de Gaulle je postao predsjednikom Francuske i počeo je inzistirati na tome da Pariz bude sjedište svih institucija.

Od tog trenutka pa do danas belgijska vlada je spretno nudila Brusseles kao privremeno riješenje dok se ne nađe trajno - sve dok Brusseles nije postao trajno riješenje evropskih institucija. Konačno je taj proces završen kada je francuski predsjednik Jacques Chirac u decembru 2000. predložio da se od proširenja Unije 2004. susreti čelnika vlada Evrope više ne održavaju u zemlji koja predsjeda Unijom, već u Brusselesu, čime je konačno zamrla ideja o rotirajućoj prijestolnici Evropske unije.

 

Izvori:

Van Parrijs, Phillippe, (7. 09. 2014.) "Why did Brussels become the capital of Europe? Because Belgium starts with letter B!" The Brussels Times.


Važna urednička napomena: Postavljene informacije, subjektivne napomene i stavovi izraženi u ovom članku su isključivo autorovi, tj. izvora i nužno ne predstavljaju uredničku politiku ili stav nezavisnog portala www.camo.ch.