15. 01. 2010.
N. M. Jovanovic,
Z. Jevtic
Foto: S. Pasalic
Vladika zvornicko-tuzlanski Vasilije (Kacavenda) ne planira sebe da isturi kao jednog od trojice kandidata za patrijarsijski tron i za to ima debele licne razloge.
Medjutim, prema saznanjima „Blica”, Kacavenda nastoji da obezbijedi, da tok Sabora odrede on i njemu odane vladike, tako da svi kandidati, njih trojica, budu iz kruga njemu bliskih episkopa. Na taj nacin, ma ko bio izabran, zvornicko-tuzlanski vladika bi daleko od ociju javnosti, kao i do sada, imao najveci uticaj u SPC i u tokove novca.
Zasto vladika Vasilije (Kacavenda), episkop koji oko sebe okuplja snaznim i manje cvrstim vezama najmanje 18 vladika, iako bi to zelio, nece sugerisati da se za njega glasa?
Najjednostavniji odgovor za kojim se isprva poteze jeste „da vladika sklon luksuzu nece svoje raskosne dvore u pozlati mijenjati za oskudnu, pa i pomalo memljivu sobu u Patrijarsiji”. Medjutim, razlozi vladike Kacavende mnogo su dublji. On je dobar dio svog staza u crkvi posvetio i radu za obavjestajnu sluzbu, o cemu svedoce zapisi sluzbi jos iz perioda stare Jugoslavije. O tome postoji znatan broj dokumenata. Neki od njih otkrivaju nacin rada Vasilija Kacavende, ali i potvrdjuju cinjenicu o kojoj se do sada samo spekulisalo u javnosti - da je angazmanom u sluzbi i njenom preporukom doveden na mjesto episkopa 1978. godine.
Godinu dana ranije, marta 1977. godine, krenula je prepiska unutar sluzbi stare Jugoslavije da li je dobro ili ne progurati Kacavendu za episkopa. Od 1976. Kacavenda se vodi pod „OO”, to jest, pod operativnom je obradom u cilju prikupljanja materijala zarad ponovnog angazovanja.
Sluzbe u konsultaciji sa tadasnjim republickim organima bivse republike Bosne i Hercegovine u Sarajevu konstatuju da bi trebalo da se podrzi prijedlog za izbor Kacavende za episkopa SPC. Sluzbe i drzavni organi su ocijenili Kacavendu kao pogodnog zbog cinjenice da je „njihov”. Spisi obavjestajaca nude i detaljnije saznanje o tome kako je sadasnji vladika napredovao od sekretara Zvornicko-tuzlanske eparhije do episkopa.
Vasilije Kacavenda je polozaj sekretara u Eparhiji iskoristio za licnu afirmaciju. Sluzbe su imale saznanja da je upravo on sugerisao tadasnjem vladiki Longinu da starije svjestenike sa parohijama, inace odane Longinu i SPC, penzionise a da na njihova mjesta dovodi mlade. Njima je, kao po pravilu, prije rukopolaganja u vecini slucajeva kumovao Kacavenda, a bilo je i slucajeva da je bogatije parohije davao onim svjestenicima koji su mu zauzvrat placali nadoknadu. Danas se za vladiku Vasilija nezvanicno navodi da je episkop kome je odan najveci dio svjestenstva, te da drzi najveci broj crkava u Beogradu jer je u njih dovodio svoje ljude.
Krajem sedamdesetih, Kacavenda je dolazio u konflikt sa starijim svjestenicima. Ono sto je sluzba utvrdila jeste da je vjesto balansirao, pa su se, zapravo, njegovi sukobi u javnosti prikazivali kao sukobi svjestenstva, sa sada pocivsim vladikom Longinom. Kako vladiku Kacavendu nisu voljele pojedine tadasnje vladike, propalo je par pokusaja vladike Longina da ga progura za episkopa.
Napredovanje i sve veca moc tadasnjeg sekretara eparhije nisu nepoznanica za sluzbe koje su u vrijeme komunisticke Jugoslavije imale upliv u sve strukture drustva. Najjaca preporuka za njih da izdejstvuju da se sekretar Kacavenda unaprijedi u episkopa jeste cinjenica, da je jedan duzi period bio u aktivnom odnosu sa sluzbom. Tu saradnju je u jednom trenutku prekinuo Kacavenda, izbjegavajuci da dostavi podatke vezane za djelovanje pojedinih svjestenika. Svecana arhijerejska hirotonija vladike zvornicko-tuzlanskog Vasilija bila je 25. juna 1978. godine u Sabornoj crkvi u Beogradu. Medjutim, tadasnji obavjestajci nisu htjeli tako lako da se odreknu njegovih usluga.
Cest gost u dvorima vladike Vasilija jos od vremena kada je bio monah u Beogradu jeste sadasnji vladika milesevski Filaret. Njih dvojica se krajem osamdesetih i te kako bave ostalim clanovima Sabora. Tako se pakuje pismo da su tadasnji vladika zicki Stefan i sumadijski Sava komunisti.
Vladika Vasilije Kacavenda u javnosti slovi za patriotu. Medjutim, pojedine strukture u SPC, takode bliske sluzbi, pratile su njegov angazman tokom rata na prostoru bivse Jugoslavije. Cesti gosti u Kacavendinim dvorima bili su Momcilo Krajisnik, Biljana Plavsic, braca Karic, pokojni Ljubisa Savic Mauzer, razni politicari, a od vladika vranjski Pahomije i milesevski Filaret. U vrijeme Plavsiceve i Krajisnika otvoreno se razgovaralo i o politici i o drzavnim i vojnim pitanjima. Medjutim, po odlasku domacih politicara, kod vladike Vasilija bi dolazili oficiri SFOR. Poznato je da su postavljali direktna pitanja o temama razgovora, a Kacavenda bi to otvoreno i prenosio.
Danas, mnogo godina poslije, vladika Vasilije je, moze se slobodno reci, u SPC najjaci vladar iz sjenke. Uz njega su vladike iz bosanskih eparhija, znatan broj episkopa iz dijaspore, vladike iz Srbije Pahomije i Filaret. Taj krug vladika naziva se cesto bosanskim lobijem na osnovu porijekla svog prvog covjeka Kacavende, ali i jer ga vecinom cine vladike Bosanci.
Dolazak Kirila malo vjerovatan
Nikolaj Balasov, sekretar za medjupravoslavne odnose Odjeljenja za spoljne crkvene veze Moskovskog patrijarhata, nije mogao da potvrdi za “Blic” da ce ruski patrijarh Kiril doci na intronizaciju novog srpskog patrijarha. “Takva odluka nije donijeta. Dolazak patrijarha Kirila je malo vjerovatan, jer jos nije bilo njegove prve posjete Srbiji u svojstvu poglavara Ruske pravoslavne crkve. Ali definitivna odluka o tome ko ce predvoditi ruski delegaciju na toj ceremoniji bice donijeta neposredno poslije izbora novog patrijarha SPC”, navodi Balasov. Upitan koga bi RPC voljela da vidi kao nasljednika patrjarha Pavla, on istice da RPC nema “svojih kandidata”. “Njega ce izabrati Bog i Sinod SPC, a mi cemo svaku odluku prihvatiti”, napominje predstavnik RPC. Medjutim, prema nezvanicnim saznanjima “Blica”, RPC je najvise sklona izboru mitropolita Amfilohija, koji je inace cest gost u Moskvi. - T. T.
(Blic.rs)
|
