27.01.2010.
Bosanska piramida Sunca: Senzacionalno otkrice starosti tunelskog labirinta Ravne!
U svom novom naucnom prilogu, osnivac neprofitne Fondacije "Arheoloski park: Bosanska piramida Sunca", registrovane za arheoloska istrazivanja, dr. Semir Osmanagic analizira starost podzemnog labirinta u Visokom.
Fondacija je 2005. otkrila da se ispod piramida u Visokom nalazi podzemna mreza tunelskih prolaza i prostorija. Nekoliko stotina metara tunelskog pravca koji vodi ka Bosanskoj piramidi Sunca je ocisceno i podgradeno za posjete desetine hiljada turista u periodu 2005-2010.
U podnozju zidova tunela su otkriveni organski materijali, a u bocnim prolazima stalaktiti i stalagmiti cija se starost moe odrediti radiokarbonskim metodama. Sest uzoraka je poslano u tri vodece evropske laboratorije u Svedskoj, Njemackoj i Poljskoj.
Mreza podzemnih tunela je napravljena u konglomeratnim slojevima koji su se talozili desetinama hiljada godina. U zidu konglomerata je 2007. pronaden komad drveta dimenzija 35x18x12cm. Jednom uzorku je odredena starost na Odjeljenju radioizotopa Instituta za fiziku Sleskog univerziteta u Gliwicama (Poljska). Nacelnica Odjeljenja dr. Anna Pazdur je potpisala Izvjestaj u kome je procjenjena starost od 34.000 godina (+/- 1.500 godina). Dr. Pazdur je objavila ovu vijest na pres konferenciji tokom Prve medunarodne naucne konferencije o Bosanskoj dolini piramida u augustu 2008.
Drugi uzorak istog drveta je analizovan na Leibnitz Laboratoriji za radiometrijsko datiranje i istrazivanje stabilnih izotopa na Christian-Albrecht Univerzitetu u njemackom Kielu i procjenjena je starost od 30.600 godina (+540 / - 510 godina).
Na taj nacin je odreden pocetak procesa stvaranja konglomerata na vise od 30.000 godina. Posto su ispod konglomearata pronadeni megalitni blokovi pjescara, koji su doneseni na ovu lokaciju, logicno je bilo zakljuciti da prva kultura u ovom podrucju datira iz paleolitskog perioda. To se u potpunosti poklapa sa novim rezultatima antropoloske genetike koji prvi imigracijski val homo sapiensa prema balkanskom tlu smjestaju u period od 30.000 - 35.000 godina u proslost.
Slijedeca serija analizovanih materijala pronadena je u bocnim prolazima. Rijec je o stalagmitima i stalaktitima. Oni su nastali u vec postojecim tunelima. Nakon nestanka graditelja tunela pojedine sekcije podzemnih prolaza su kolapsirale. U tim obrusenim dijelovima nastajali su stalaktiti i stalgmiti.
Uzorak stalagmita iz prvog bocnog prolaza, na udaljenosti od 25 metara od ulaza, je procjenjene starosti od 5.080 godina (+/- 75 godina) u Institutu za fiziku Sleskog univerziteta u Gliwicama, dok je uzorak stalaktita pokazao starost od 3.560 godina (+/- 65 godina). Tako je odredena minimalna starost tunela: vise od 5.000 godina! Stalagmiti su se mogli stvarati samo u postojecim supljinama, odnosno prolazima. Na ovaj nacin tunelski kompleks u Visokom daleko premasuje po starosti ostale kulture na tlu BiH iz proslosti: i srednjevjekovnu bosansku drzavu (900 godina), i anticki Rim (2.000 godina), anticku Grcku (2.500 godina), Ilirska plemena (2.800 godina) i Butmirsku kulturu (4.600 godina). Stoga predstavlja sasvm novo i senzacionalno otkrice u globalnim razmjerama.
Pronadeni su i dokazi za postojanje trece kulture. Njihovi pripadnici su zatvorili sve tunelske prolaze i ispunili ih rjecnim sljunkovitim materijalom. Na svakoj raskrsnici su napravili zidove koji su sastavljeni od rijecnih oblutaka. Prethodno su sistematski oistili sve tunelske prolaze i prostorije od alata, kostiju i ostalih arheoloskih artifikata koji su pripadali graditeljima tunela.
U podnozju zidova tunela tim Fondacije je pronasao ostatke vatrista. Uzorci organskog materijala su poslani na radiokarbonsku analizu u Svedsku i Poljsku. Laboratorija za ispitivanje starosti Univerziteta u Upsali (The Angstrom Laboratory) utvrdila je da je organski uzorak pronaden u avgustu 2009. na udaljenosti 180 metara od ulaza star 3.091 godinu (+/- 111 godina).
Testiranja drugog uzorka pronadenog u ljeto 2008. su obavljena AMS (Accelerator Mass Spectrometry) metodom na Institutu za fiziku Sleskog Univerziteta u Gliwicama. Tokom AMS datiranja istrazivaci putem spektometra broje sve C14 atome za razliku od klasicnih metoda koje broje samo C14 atome koji su u stanju raspada. Stoga je AMS metoda preciznija, ali i skuplja. Obavljeno istrazivanje u ovom uglednom poljskom laboratoriju je pokazalo da je rijec o organskom materijalu starom 4.610 godina (+/- 35 godina).
Na ovaj nacin smo dosli do zakljucka da su podzemne tunele u Visokom povremeno posjecivali i pripadnici neolitske kulture u razdoblju izmedu 3.000-4.600 godina.
Prema tome sest radiokarbonskih datiranja potvrduju da su na teritoriji sredisnje Bosne i Hercegovine svog traga ostavile barem cetiri kulture:
- (1) Najstarija, paleolitska kultura koja je prenosila megalitne blokove i postavljala ih iznad podzemnih vodenih tokova, starija od 30.000 godina;
- (2) Graditelji piramida i tunelskog kompleksa, ujedno i najrazvijenija kultura, starija od 5.000 godina, a znatno mlada od 30.000 godina;
- (3) Kultura koja je zatvarala tunelske prolaze, sposobna da prenosi velike kolicine materijala, mlada od 5.000 godina;
- (4) Povremeni neolitski korisnici ulaznog dijela tunelskog kompleksa, u periodu 3.000-4.600 daleko u proslost.
Strucni tim Fondacije "Arheoloski park: Bosanska piramida Sunca" vrlo pazljivo njeguje multidisciplinarnost i nauni pristup u projektu istrazivanja Bosanske doline piramida. Tokom pet arheoloskih sezona (2005-2010) u istrazivanju su ukljueni najugledniji svjetski naucni instituti, obrazovne institucije i pojedinci-istrazivaci. S takvom praksom, Fondacija ce nastaviti i ubuduce.
Prvi komad organskog materijala pronaden u konglomeratu
koji prekriva kamene blokove, a cija je starost
procjenjena na vise od 30.000 godina
Uzorci organskog materijala iz podzemnog labirinta "Ravne"
propisno markirani i poslani na radiokarbonske analize
u vodece evropske laboratorije
Testiranja uzorka organskog materijala iz podzemnog kompleksa "Ravne" u Visokom su obavljena
AMS (Accelerator Mass Spectrometry) metodom i pokazala su procjenjenu starost od 4.610 godina (+/- 35 godina).
Uzorak organskog materijala je iz podzemnog kompleksa "Ravne" poslan u vodecu svedsku laboratoriju
za ispitivanje starosti (The Angstrom Laboratory) na Univerzitetu u Upsali. Nakon provedene procedure
utvrdjivanja starosti ugljikovom metodom rezultat je pokazao starost uzorka od 3.091 godinu (+/- 111 godina).
Otkrivanje megalita K-2 ispod konglomeratnih nanosa.
Prva kultura je starosti vise od 30.000 godina i oni
su postavljali megalitne blokove na ovim lokacijama
Druga kultura su graditelji tunelskog kompleksa i piramida.
Starost ove kulture je vise od 5.080 godina,
a znatno manje od 30.000 godina.
Treca kultura je zatvorila sve tunelske prolaze i
ocistila ih od arheoloskih artifakata prije manje od 5.000 godina
Neolitski covjek je koristio dostupne tunelske prolaze
3.000 - 4.600 godina unazad
(24sata.info)
|
