UPOTREBA I ZLOUPOTREBA ISLAMA U BOSNI
- Prof. mr. Sevko Kadric -
Period komunisticke vlasti u Bosni i Hercegovini i dominacije ateizma, kao
svojevrsne religijske svijesti u funkciji vlasti, izgradio je specifican
odnos prema drugim formama religije: katolicanstvu, pravoslavlju, islamu,
judeizmu, religijskim sektama (Hari krisna, Guru maharadji, i sl.).
Zvanicno komunisticki sistem nije zabranjivao druge forme religije ali
jeste potiskivao. Bilo konfiskovanjem dijela imovine vjerkih zajednica,
slabim finansijskim donacijama, snaznom propagandom ateizma i sl.
To je rezultiralo tim da je po predratnom istrazivanju Centra za religijska
pitanja u BiH ukupno 15% stanovnistva bilo religiozno.
Sta je to konkretno za Bosnu znacilo govori cinjenica da je u njoj 42%
stanovnistva bilo direktno ili indirektno u mjesovitim brakovima.
U tom kontekstu svaka pomisao o medjureligijskom pa i medjunacionalnom
sukobu u Bosni bila je apsurdna cak i komicna. Ali tu je i jedan od razloga
zasto su vjerski sluzbenici "pozvani" da brane vjeru pradjedovsku i dali toliki
svoj udio u dolasku vjersko nacionalnih stranaka na ovaj prostor.
Teza o medju religijskom ratu u Bosni jako se rabila i rabi i ona je u
osnovi svih rijesenja u Bosni pa i posljednjeg Dejtonskog sporazuma. Sve
tri vjersko nacionalne politicke partije u Bosni SDS, HDZ i SDA jako su
rabile islam, bilo da su se kao borile protiv njega i da su ga kao branile.
Ovo "kao" zato sto u Bosni niti je bio cilj rata "borba protiv islama" a
tim Bosnu nije bilo ni moguce odbraniti "borbom za islam", i jedno i drugo
su samo putevi do konkretnijih i opipljivijih ciljeva: borbe za vlast,
borbe za prostor, pljacka naroda, genocid i dr. Sa druge strane skretanje
paznje na "islamski fundamentalizam" znacilo je i znaci zanemarivanje ili
prikrivanje pravoslavnog fundamentalizma ili pak katolickog "u ime kog" je
ucinjen genocid na prostoru Bosne i Hercegovine ali i Hrvatske.
1. U svojim nakanama da ostane na vlasti, bez obzira na cijenu, Milosevic,
odnosno oni koji su mu u ruke ponudili silu da to uradi (drzavni, armijski
i partijski aparati bivse Jugoslavije) je obilato rabio sve sto mu je islo
u prilog pa i religiju. On se obratio trima profesijama od kojih je
ocekivao i od kojih je kupio pomoc: vojnicima (oficirima - profesionalnim
vojnicima); novinarima i vjerskim sluzbenicima. ( iste profesije se
znacajno javljaju i na drugim stranama bilo kao odgovor na Miloseviceve
agresivne i nacionalisticke planove, bilo kao profesije u sluzbi "sopstvenog
nacionalizma").
Koju i kakvu ulogu su odigrali oficiri bivse JNA koje simbolizuju generali
Kadijevic i Adzic, dajuci Milosevicu silu cetvrte armije Evrope u ruke da
ucini sto je ucinio predmet je druge anlize; koju i kakvu ulogu su ucinili
mediji i novinari prodajuci se bud zasto, takodje nije neophodno posebno
dokazivati, njihov zadatak je bio da neistinu ucine istinom, da zlocin
ucine dobrim djelom. Sta jos je znacila televizija za Karadjica i
Krajisnika rekao je sam Krajisnik kad je Plavsicka zauzela repetitor na
Kozari: "Dirnula je u zjenicu oka", porucio joj je on.
Vjerski sluzbenici su trebali pripremiti narod da postane stado, da ga
pretvore od politickog sljedbenika u politickog vjernika kom kasnije nije
tesko okaciti pusku o rame i dobiti politickog vojnika. Kako su to oni u
primjeru srpskog nacionalizma uradili takodje je predmet sire analize
(sire, autor u knjigama na bosanskom i svedskom jeziku: "Bosna - je li
moglo drugacije"; "Rat u bivsoj Jugoslaviji kao skola"; "Bosnjastvo na
vjetrometini").
Medjutim, za nas je u ovom kontekstu interesantno zasto i
kako su Milosevic i Tudjman, deklarativni komunisti rabili islam kao dio
svojih agresivnih i genocidnih pohoda na Bosnu.
Milosevic je znao da u sustini krscanska Evropa ima i predrasuda i lose
iskustvo sa islamom.
* U strahu pred otomanskom imperijom Evropa je u izgradnji odbrane pred
Turcima izgradila i averziju prema agresorovoj religiji islamu.
* Poslije pada komunizma "bauk komunizma" na kom je Evropa gradila uporiste
za izgradnju sopstvenih snaznih drzavnih i vojnih sistema je zapravo pao.
Postavljalo se pitanje cim braniti izdvajanja za toliko oruzje, tolika
izdvajanja za rat i odbranu kad objektivno vise opasnost ne postoji ?
Zato su Evropa i SAD u isti propagandni kod, sa istom strascu umjesto komunizma
ubacile islam. Povodi su bili u personifikacijama Sadama Huseina, Homeinija, Gadafija i sl.
U taj anti islamski propagandni kod Milosevic, a kasnije i Tudjman, su
trebali da ubace i svoju planiranu zrtvu Bosnu odnosno legitimnog vlasnika
tog prostora po kom je i nazvana Bosnom - Bosanca - Bosnjaka. (Svakako
ovdje pod pojmom Bosanca - Bosnjaka podrazumjevamo vlasnika zemlje Bosne bez
obzira na religijsku pripadnost).
Kakav odnos prema islamu je imao srpski nacionalizam najupecatljivije je
izrazio Vuk Draskovic u Sandzaku sa recenicom: "Ko podigne zelenu zastavu u
Srbiji treba mu odsjeci i ruku i zastavu." Za mudru bosansku politiku on je i
previse rekao samo je trebalo iz recenog izvlaciti pouku - koje na zalost nije bilo - naprotiv.
Stoga je Milosevic sve ucinio da u Bosni favorizuje politicki program i
politicare koji ce se uklopiti u njegovu antibosnaku propagandu i kasnije
genocidnu i osvajacku politiku. Iz istih razloga je podrzao i trebao u
Hrvatskoj nekoga ko ce biti proustasa i dobio ga je u liku Tudjmana sa
kojim je kasnije dogovorno ratovao preko tudjih ledja ( U Hrvatskoj preko
ledja Srba u Bosni preko ledja Bosanaca (pravoslavaca, katolika,
muslimana, ateista).
U tom kontekstu i jedan i drugi su se uzdrzavali da napadaju Bosnu i
Bosanca vec su usredsredili svoju propagandu prema muslimanu, islamu,
Turcima i sl. Racunica je bila jednostavna: u napadu na Bosnu javio bi se
svebosanski otpor u kom su sanse na njeno razbijanje ili cak unistenje bile
minimalne. Zato su oko srpske zastave i pravoslavne crkve okupili Bosanca
pravoslavca a oko hrvatske zastave i katolicke crkve Bosanca katolika a
svoju antibosanku propagandu su usmjerili na muslimane i islam trazeci
svemuslimanski otpor u Bosni kojim opet Bosna i Bosanac nisu imali sanse za spas.
U tom kontekstu mozemo gledati:
*Favorisovanje Izetbegovica za ciju promociju je vec ranije mnogo toga
ucinjeno (proces protiv Mladih muslimana, pustanje iz zatvora,
objavljeivanje njegove knjige "Islamska deklaracija" u Beogradu, podrska
srpskih akademika ali i kasnijih tvoraca SANU programa i sl.)
* Promocija SDA stranke u Sandzaku, njena vjerska ikonografija (fes kao
simbol turskog askera, zelena zastava za koju je vec Draskovic rekao sta
misle srpski nacionalisti, pretvaranje "Mladih muslimana" kao religiskog
pokreta u politicki - nacionalni pokret SDA i sl.
Takav program SDA niti je mogao biti niti je to danas svebosanski niti je
mogao imati taj i takav legitimitet.
SDA je u pocetku bila partija vjerskih sluzbenika zeljnih promjene
sopstvenog drustvenog i politckog statusa, malih sitnih sicardzija i
dominantno seoskog stanovnistva. U fazi kad ona postaje vlast i kako ta
njena vlast jaca prikljucuju joj se oni kojim je sluzenje i dodvoravanje
drzavi i vlasti profesija, sa istom strascu cak i slicnom ikonografijom sa
kojom su to do juce radili komunistickoj vlasti (po pobjedi novih snaga u Bosni
predvodjenih socjaldemokratama danas to isto rade dodvorujuci se sad njima).
Otpocinjanje agresije na Bosnu od strane Srbije i Crne Gore i kasnije
Hrvarvatske posredstvom SDS i HDZ stranke u BiH pokrenulo je narod Bosne
u svenarodni otpor.
O herojstvu golorukog naroda i njegovoj nepripremljenosti
za borbu i otpor, o karakteru rata jos treba dosta toga reci, kad se jos uvjek
prisutni monopol na istinu aktera agresije definitivno ukine. Kad agresori na
Bosnu ili oni koji su u njoj indirektno ucestvovali prestanu pisati njenu istoriju.
Ali je apsolutno tacno da nije bilo tog svenarodnog otpora i junaka koji nisu
pripadali nacionalnim partijama (Juka, Vikic, Caco, Dudakovic, Imamovicu i sl.)
Bosne ne bi bilo, Bosanca ne bi bilo, kao sto je tacno da je SDA uspjehe tog i
takvog otpora odmah pretakala u sopstvene uspjehe, legitimnost Bosne pretvarala u
sopstvenu legitimnost djeleci je sa svojim partnerima u vlasti SDS i HDZ.
(penzionisanje Divjaka i Sibera, ali i ukljucenje Dudakovica u svoju partiju su
samo dio tih ilustracija).
U fatalne greske Alije Izetbegovica pored navedenog fatalnog vjerskog imidza
partije treba ubrojati njegovu neodlucnost na kojoj stolici sjedi: stolici
predsjednika drzave ili vjersko nacionalne partije. Tako je kao
legitimni predsjednik drzave sjeo za pregovaracki sto sa Karadzicem i
Bobanom krcmeci Bosnu, spustajuci se na nivo nacionaonog lidera gubeci
legitimitet drzavnika koji vise i nije uspio povratiti.
* Fatalna greska je bila i svaka pomisao o podjeli Bosne jer je ona bila u
osnovi agresije na nju. Podjela i u mjeru: 99% : 1% znacila bi ostvarenje
cilja za agresora, a ne kamoli to sto je prihvaceno u Zenevi, pa Dejtonu i
sl.
* Greska je i koristenje medjunarodne diplomatije kao partijskih a ne BiH
ambasada, greska je i napadati Djeda mraza tvrdeci da eto kao nije "nas",
sta li je htio reci vrag bi znao ali je poznato da i pravoslavci i katolici
i ateisti i jevreji korise iluziju Djeda mraza i Nove godine?
* Greska je zalagati se za multinacionalnu Bosnu, a precutati hajku na
mjesovite brakove - pokrenutu iz njegove partije.
* Greska je poslije pet godina agresije na Bosnu priznati da je prioritetan
cilj SDA ipak nacionalni interes, cim je odbacena svaka iluzija o
drugacijem pristupu rijesenju drame u Bosni sa strane SDA u odnosu na njene
koalicione partnere SDS i HDZ ...
Medjunarodnoj zajednici je ova vjestacki stvorena prica o gradjanskom ratu,
o vjerskom ratu, odgovarala. Samo u tim okolnostima, okolnostima gdje se eto
"oni tamo izmedju sebe tuku", gdje Milosevic i Tudjman nastoje da sprijece
"uspostavljanje islamske drzave u Evropi" i sl. Evropa je mogla da prespava
genocid na sopstvenom tlu pred kraj dvadestog vijeka.
Da drugorazredni politicari steknu svoju promociju "svjetskih" drzaci
pistaljku u ustima a sargarepu u rukama nudeci je i agresoru i zrtvi. Da
vojne industrije odrze nivo sopstvene proizvodnje, da jaki sistemi odbrane
evropskih zemalja zadrze snagu i nivo. U tim okolnostima i u takvom
politickom kontekstu bilo je moguce zrtvu agresije osuditi na ucesce u
sopstvenoj agresiji.
Zato je Evropa u agresiji na Bosnu i genocidu nad
Bosancima jako trebala islamski imidz u Bosni kako bi sve cinila da nista
ne ucini.
Cak je i sama stvarala taj imidz. Prisjetimo se mudzahedina koje
su u Travnik doveli engleski pripadnici UN snaga, oni prikazali svijetu, a
engleska i franscuska i SAD propaganda rabila koliko je trebala ali je
problem sto ni SDA stranci nisu smetali.
Svaka realna pomisao o Bosni kao multinacionalnoj drzavi je neodvojiva od
nekoliko preduslova:
* Od mira. Mir je smrtni protivnik ostrascenih ratnika, onih koji su ratom
profitirali i koji ga trebaju, bilo da pljackaju druge narode i plase
sopstveni ili pljackaju imovinu sopstvenog naroda grabeci ono sto je u
prethodnom sistemu bila drustvena imovina a danas je vlasnistvo nekoliko
porodica vladajucih stranaka i oligarhija u Hrvatskoj, Srbiji, ali i Bosni.
Ta sredstva su sa druge strane pretpostavka za bilo kakav ekonomski
oporavak zemlje.
* Od demokratije kojim narod kontrolise vlast da ne izgubi vlast nad sobom.
Izbore, slobodno sudstvo i slobodne medije koristi da tu kontrolu i
iskoristi kao mehsanizam sopstvene volje.
* Od povratka privatne imovine privatnim licima, koja je uz drustvenu
imovinu bila osnovni uzrok i cilj agresije i rata. To znaci da se oni koji
su protjerani sa svojih ognjista, a njih je 60% u Bosni vrate na svoje.
Oni u poziciji nove, svoje vlasti na svom ognjistu imaju sta reci i za
istoriju i za buducnost svoje djece od koje su sadanasnjost pozajmili.
Njihova nova logika razmisljanja o tom sto se desilo, znanje i iskustvo
koje su u medjuvremenu stekli boraveci u progonstvu i eventualni kapital
koji su stekli radeci u zemljama domacinima znacio bi svjezinu u ideji,
ekonomiji, novu snagu Bosni.
* Od razoblicavanja politika vjersko nacionalnih politickih partija i
hapsenja ratnih zlocinaca. Sa tog stanovista proces razoblicavanja
Karadjica u Banjaluci treba da bude samo uvod u razoblicavanje, kako vec
Tokic rece "tronosca nacionalne vlasti". Niko ne govori da je ta
odgovornost ravnomjerna, proces razoblicavanja ce to reci, ali niko ne moze
tu odgovornost iskljuciti za sve tri nacionalne partije u Bosni i za
fatalne i tragicne efekte njihovog vladanja Bosnom u zadnjih 5- 6 godina.
* Predmet razoblicavanja i svodjenja u okvire profesije ce postati svakako
i profesija vojnika, novinara i vjerskih sluzbenika kao profesije koje su
se stavile u sluzbu vjerskonacionalnih politika prije svega onih
agresivnih pisuci sramne liste sopstvenih fatalnih ucinaka i za politike
kojim su sluzile i profesiju u ime koje su to cinile ali i narod "u ime kog
je sve to ucinjeno".
Islam, kao i katolicanstvo ili pravoslavlje, je samo religija, samo
privatno pravo covjeka Bosanca. Pravo da on vjeruje ili nevjeruje, i ona
niti je bila uzrok rata u Bosni niti njegov cilj. Parole koje su Milosevic
i Tudjman slali: "Mi necemo da zivimo sa njima" ili "Hocemo da unistimo
islamsku opasnost u Evropi" nailazile su na plodno tlo kod onih politika u
Evropi koje su upravo to htjele cuti da ne bi nista cinile da ih zaustave
ali i u SDA stranci koja je u borbi za vjeru, sto jeste profesija vjerskih
sluzbenika dominantnih njenih ideologa, objasnjavala svjetu isto to: "Oni
nece da zive sa nama" ili "Oni nas napadaju samo zato sto smo muslimani".
Tragicnije od nastojanja da se Bosna podjeli po vjersko nacionalnom
kriteriju je samo vjerovanje da njom mogu vladati vjersko nacionalne
partije.
Prof. mr. Sevko Kadric
| 