Kultura BiH
Početna - - Početna
UPOTREBA I ZLOUPOTREBA ISLAMA U BOSNI


- Prof. mr. Sevko Kadric -



Period komunisticke vlasti u Bosni i Hercegovini i dominacije ateizma, kao svojevrsne religijske svijesti u funkciji vlasti, izgradio je specifican odnos prema drugim formama religije: katolicanstvu, pravoslavlju, islamu, judeizmu, religijskim sektama (Hari krisna, Guru maharadji, i sl.).

Zvanicno komunisticki sistem nije zabranjivao druge forme religije ali jeste potiskivao. Bilo konfiskovanjem dijela imovine vjerkih zajednica, slabim finansijskim donacijama, snaznom propagandom ateizma i sl.

To je rezultiralo tim da je po predratnom istrazivanju Centra za religijska pitanja u BiH ukupno 15% stanovnistva bilo religiozno. Sta je to konkretno za Bosnu znacilo govori cinjenica da je u njoj 42% stanovnistva bilo direktno ili indirektno u mjesovitim brakovima. U tom kontekstu svaka pomisao o medjureligijskom pa i medjunacionalnom sukobu u Bosni bila je apsurdna cak i komicna. Ali tu je i jedan od razloga zasto su vjerski sluzbenici "pozvani" da brane vjeru pradjedovsku i dali toliki svoj udio u dolasku vjersko nacionalnih stranaka na ovaj prostor.

Teza o medju religijskom ratu u Bosni jako se rabila i rabi i ona je u osnovi svih rijesenja u Bosni pa i posljednjeg Dejtonskog sporazuma. Sve tri vjersko nacionalne politicke partije u Bosni SDS, HDZ i SDA jako su rabile islam, bilo da su se kao borile protiv njega i da su ga kao branile. Ovo "kao" zato sto u Bosni niti je bio cilj rata "borba protiv islama" a tim Bosnu nije bilo ni moguce odbraniti "borbom za islam", i jedno i drugo su samo putevi do konkretnijih i opipljivijih ciljeva: borbe za vlast, borbe za prostor, pljacka naroda, genocid i dr. Sa druge strane skretanje paznje na "islamski fundamentalizam" znacilo je i znaci zanemarivanje ili prikrivanje pravoslavnog fundamentalizma ili pak katolickog "u ime kog" je ucinjen genocid na prostoru Bosne i Hercegovine ali i Hrvatske.

1. U svojim nakanama da ostane na vlasti, bez obzira na cijenu, Milosevic, odnosno oni koji su mu u ruke ponudili silu da to uradi (drzavni, armijski i partijski aparati bivse Jugoslavije) je obilato rabio sve sto mu je islo u prilog pa i religiju. On se obratio trima profesijama od kojih je ocekivao i od kojih je kupio pomoc: vojnicima (oficirima - profesionalnim vojnicima); novinarima i vjerskim sluzbenicima. ( iste profesije se znacajno javljaju i na drugim stranama bilo kao odgovor na Miloseviceve agresivne i nacionalisticke planove, bilo kao profesije u sluzbi "sopstvenog nacionalizma").

Koju i kakvu ulogu su odigrali oficiri bivse JNA koje simbolizuju generali Kadijevic i Adzic, dajuci Milosevicu silu cetvrte armije Evrope u ruke da ucini sto je ucinio predmet je druge anlize; koju i kakvu ulogu su ucinili mediji i novinari prodajuci se bud zasto, takodje nije neophodno posebno dokazivati, njihov zadatak je bio da neistinu ucine istinom, da zlocin ucine dobrim djelom. Sta jos je znacila televizija za Karadjica i Krajisnika rekao je sam Krajisnik kad je Plavsicka zauzela repetitor na Kozari: "Dirnula je u zjenicu oka", porucio joj je on.

Vjerski sluzbenici su trebali pripremiti narod da postane stado, da ga pretvore od politickog sljedbenika u politickog vjernika kom kasnije nije tesko okaciti pusku o rame i dobiti politickog vojnika. Kako su to oni u primjeru srpskog nacionalizma uradili takodje je predmet sire analize (sire, autor u knjigama na bosanskom i svedskom jeziku: "Bosna - je li moglo drugacije"; "Rat u bivsoj Jugoslaviji kao skola"; "Bosnjastvo na vjetrometini").

Medjutim, za nas je u ovom kontekstu interesantno zasto i kako su Milosevic i Tudjman, deklarativni komunisti rabili islam kao dio svojih agresivnih i genocidnih pohoda na Bosnu.

Milosevic je znao da u sustini krscanska Evropa ima i predrasuda i lose iskustvo sa islamom.

* U strahu pred otomanskom imperijom Evropa je u izgradnji odbrane pred Turcima izgradila i averziju prema agresorovoj religiji islamu.

* Poslije pada komunizma "bauk komunizma" na kom je Evropa gradila uporiste za izgradnju sopstvenih snaznih drzavnih i vojnih sistema je zapravo pao. Postavljalo se pitanje cim braniti izdvajanja za toliko oruzje, tolika izdvajanja za rat i odbranu kad objektivno vise opasnost ne postoji ?

Zato su Evropa i SAD u isti propagandni kod, sa istom strascu umjesto komunizma ubacile islam. Povodi su bili u personifikacijama Sadama Huseina, Homeinija, Gadafija i sl. U taj anti islamski propagandni kod Milosevic, a kasnije i Tudjman, su trebali da ubace i svoju planiranu zrtvu Bosnu odnosno legitimnog vlasnika tog prostora po kom je i nazvana Bosnom - Bosanca - Bosnjaka. (Svakako ovdje pod pojmom Bosanca - Bosnjaka podrazumjevamo vlasnika zemlje Bosne bez obzira na religijsku pripadnost).

Kakav odnos prema islamu je imao srpski nacionalizam najupecatljivije je izrazio Vuk Draskovic u Sandzaku sa recenicom: "Ko podigne zelenu zastavu u Srbiji treba mu odsjeci i ruku i zastavu." Za mudru bosansku politiku on je i previse rekao samo je trebalo iz recenog izvlaciti pouku - koje na zalost nije bilo - naprotiv. Stoga je Milosevic sve ucinio da u Bosni favorizuje politicki program i politicare koji ce se uklopiti u njegovu antibosnaku propagandu i kasnije genocidnu i osvajacku politiku. Iz istih razloga je podrzao i trebao u Hrvatskoj nekoga ko ce biti proustasa i dobio ga je u liku Tudjmana sa kojim je kasnije dogovorno ratovao preko tudjih ledja ( U Hrvatskoj preko ledja Srba u Bosni preko ledja Bosanaca (pravoslavaca, katolika, muslimana, ateista).

U tom kontekstu i jedan i drugi su se uzdrzavali da napadaju Bosnu i Bosanca vec su usredsredili svoju propagandu prema muslimanu, islamu, Turcima i sl. Racunica je bila jednostavna: u napadu na Bosnu javio bi se svebosanski otpor u kom su sanse na njeno razbijanje ili cak unistenje bile minimalne. Zato su oko srpske zastave i pravoslavne crkve okupili Bosanca pravoslavca a oko hrvatske zastave i katolicke crkve Bosanca katolika a svoju antibosanku propagandu su usmjerili na muslimane i islam trazeci svemuslimanski otpor u Bosni kojim opet Bosna i Bosanac nisu imali sanse za spas. U tom kontekstu mozemo gledati:

*Favorisovanje Izetbegovica za ciju promociju je vec ranije mnogo toga ucinjeno (proces protiv Mladih muslimana, pustanje iz zatvora, objavljeivanje njegove knjige "Islamska deklaracija" u Beogradu, podrska srpskih akademika ali i kasnijih tvoraca SANU programa i sl.)

* Promocija SDA stranke u Sandzaku, njena vjerska ikonografija (fes kao simbol turskog askera, zelena zastava za koju je vec Draskovic rekao sta misle srpski nacionalisti, pretvaranje "Mladih muslimana" kao religiskog pokreta u politicki - nacionalni pokret SDA i sl.

Takav program SDA niti je mogao biti niti je to danas svebosanski niti je mogao imati taj i takav legitimitet.

SDA je u pocetku bila partija vjerskih sluzbenika zeljnih promjene sopstvenog drustvenog i politckog statusa, malih sitnih sicardzija i dominantno seoskog stanovnistva. U fazi kad ona postaje vlast i kako ta njena vlast jaca prikljucuju joj se oni kojim je sluzenje i dodvoravanje drzavi i vlasti profesija, sa istom strascu cak i slicnom ikonografijom sa kojom su to do juce radili komunistickoj vlasti (po pobjedi novih snaga u Bosni predvodjenih socjaldemokratama danas to isto rade dodvorujuci se sad njima).

Otpocinjanje agresije na Bosnu od strane Srbije i Crne Gore i kasnije Hrvarvatske posredstvom SDS i HDZ stranke u BiH pokrenulo je narod Bosne u svenarodni otpor.

O herojstvu golorukog naroda i njegovoj nepripremljenosti za borbu i otpor, o karakteru rata jos treba dosta toga reci, kad se jos uvjek prisutni monopol na istinu aktera agresije definitivno ukine. Kad agresori na Bosnu ili oni koji su u njoj indirektno ucestvovali prestanu pisati njenu istoriju.

Ali je apsolutno tacno da nije bilo tog svenarodnog otpora i junaka koji nisu pripadali nacionalnim partijama (Juka, Vikic, Caco, Dudakovic, Imamovicu i sl.) Bosne ne bi bilo, Bosanca ne bi bilo, kao sto je tacno da je SDA uspjehe tog i takvog otpora odmah pretakala u sopstvene uspjehe, legitimnost Bosne pretvarala u sopstvenu legitimnost djeleci je sa svojim partnerima u vlasti SDS i HDZ. (penzionisanje Divjaka i Sibera, ali i ukljucenje Dudakovica u svoju partiju su samo dio tih ilustracija).

U fatalne greske Alije Izetbegovica pored navedenog fatalnog vjerskog imidza partije treba ubrojati njegovu neodlucnost na kojoj stolici sjedi: stolici predsjednika drzave ili vjersko nacionalne partije. Tako je kao legitimni predsjednik drzave sjeo za pregovaracki sto sa Karadzicem i Bobanom krcmeci Bosnu, spustajuci se na nivo nacionaonog lidera gubeci legitimitet drzavnika koji vise i nije uspio povratiti.

* Fatalna greska je bila i svaka pomisao o podjeli Bosne jer je ona bila u osnovi agresije na nju. Podjela i u mjeru: 99% : 1% znacila bi ostvarenje cilja za agresora, a ne kamoli to sto je prihvaceno u Zenevi, pa Dejtonu i sl.

* Greska je i koristenje medjunarodne diplomatije kao partijskih a ne BiH ambasada, greska je i napadati Djeda mraza tvrdeci da eto kao nije "nas", sta li je htio reci vrag bi znao ali je poznato da i pravoslavci i katolici i ateisti i jevreji korise iluziju Djeda mraza i Nove godine?

* Greska je zalagati se za multinacionalnu Bosnu, a precutati hajku na mjesovite brakove - pokrenutu iz njegove partije.

* Greska je poslije pet godina agresije na Bosnu priznati da je prioritetan cilj SDA ipak nacionalni interes, cim je odbacena svaka iluzija o drugacijem pristupu rijesenju drame u Bosni sa strane SDA u odnosu na njene koalicione partnere SDS i HDZ ...

Medjunarodnoj zajednici je ova vjestacki stvorena prica o gradjanskom ratu, o vjerskom ratu, odgovarala. Samo u tim okolnostima, okolnostima gdje se eto "oni tamo izmedju sebe tuku", gdje Milosevic i Tudjman nastoje da sprijece "uspostavljanje islamske drzave u Evropi" i sl. Evropa je mogla da prespava genocid na sopstvenom tlu pred kraj dvadestog vijeka.

Da drugorazredni politicari steknu svoju promociju "svjetskih" drzaci pistaljku u ustima a sargarepu u rukama nudeci je i agresoru i zrtvi. Da vojne industrije odrze nivo sopstvene proizvodnje, da jaki sistemi odbrane evropskih zemalja zadrze snagu i nivo. U tim okolnostima i u takvom politickom kontekstu bilo je moguce zrtvu agresije osuditi na ucesce u sopstvenoj agresiji.

Zato je Evropa u agresiji na Bosnu i genocidu nad Bosancima jako trebala islamski imidz u Bosni kako bi sve cinila da nista ne ucini.

Cak je i sama stvarala taj imidz. Prisjetimo se mudzahedina koje su u Travnik doveli engleski pripadnici UN snaga, oni prikazali svijetu, a engleska i franscuska i SAD propaganda rabila koliko je trebala ali je problem sto ni SDA stranci nisu smetali.

Svaka realna pomisao o Bosni kao multinacionalnoj drzavi je neodvojiva od nekoliko preduslova:

* Od mira. Mir je smrtni protivnik ostrascenih ratnika, onih koji su ratom profitirali i koji ga trebaju, bilo da pljackaju druge narode i plase sopstveni ili pljackaju imovinu sopstvenog naroda grabeci ono sto je u prethodnom sistemu bila drustvena imovina a danas je vlasnistvo nekoliko porodica vladajucih stranaka i oligarhija u Hrvatskoj, Srbiji, ali i Bosni. Ta sredstva su sa druge strane pretpostavka za bilo kakav ekonomski oporavak zemlje.

* Od demokratije kojim narod kontrolise vlast da ne izgubi vlast nad sobom. Izbore, slobodno sudstvo i slobodne medije koristi da tu kontrolu i iskoristi kao mehsanizam sopstvene volje.

* Od povratka privatne imovine privatnim licima, koja je uz drustvenu imovinu bila osnovni uzrok i cilj agresije i rata. To znaci da se oni koji su protjerani sa svojih ognjista, a njih je 60% u Bosni vrate na svoje. Oni u poziciji nove, svoje vlasti na svom ognjistu imaju sta reci i za istoriju i za buducnost svoje djece od koje su sadanasnjost pozajmili. Njihova nova logika razmisljanja o tom sto se desilo, znanje i iskustvo koje su u medjuvremenu stekli boraveci u progonstvu i eventualni kapital koji su stekli radeci u zemljama domacinima znacio bi svjezinu u ideji, ekonomiji, novu snagu Bosni.

* Od razoblicavanja politika vjersko nacionalnih politickih partija i hapsenja ratnih zlocinaca. Sa tog stanovista proces razoblicavanja Karadjica u Banjaluci treba da bude samo uvod u razoblicavanje, kako vec Tokic rece "tronosca nacionalne vlasti". Niko ne govori da je ta odgovornost ravnomjerna, proces razoblicavanja ce to reci, ali niko ne moze tu odgovornost iskljuciti za sve tri nacionalne partije u Bosni i za fatalne i tragicne efekte njihovog vladanja Bosnom u zadnjih 5- 6 godina.

* Predmet razoblicavanja i svodjenja u okvire profesije ce postati svakako i profesija vojnika, novinara i vjerskih sluzbenika kao profesije koje su se stavile u sluzbu vjerskonacionalnih politika prije svega onih agresivnih pisuci sramne liste sopstvenih fatalnih ucinaka i za politike kojim su sluzile i profesiju u ime koje su to cinile ali i narod "u ime kog je sve to ucinjeno".

Islam, kao i katolicanstvo ili pravoslavlje, je samo religija, samo privatno pravo covjeka Bosanca. Pravo da on vjeruje ili nevjeruje, i ona niti je bila uzrok rata u Bosni niti njegov cilj. Parole koje su Milosevic i Tudjman slali: "Mi necemo da zivimo sa njima" ili "Hocemo da unistimo islamsku opasnost u Evropi" nailazile su na plodno tlo kod onih politika u Evropi koje su upravo to htjele cuti da ne bi nista cinile da ih zaustave ali i u SDA stranci koja je u borbi za vjeru, sto jeste profesija vjerskih sluzbenika dominantnih njenih ideologa, objasnjavala svjetu isto to: "Oni nece da zive sa nama" ili "Oni nas napadaju samo zato sto smo muslimani".

Tragicnije od nastojanja da se Bosna podjeli po vjersko nacionalnom kriteriju je samo vjerovanje da njom mogu vladati vjersko nacionalne partije.


Prof. mr. Sevko Kadric



Vezano za temu:


Historija Bosne i Hercegovine


Sultani Otomanskog Carstva
Otomanska imperija i bosanska pamet
Islamizacija Bosne i Hercegovine
Bosanski pasaluk - beglerbegluk, ejalet
Kapetanije Bosne i Hercegovine
Karta: Granice Bosanskog pasaluka od 1593
Karta: Granice Bosne od 17. do 19. vijeka

Borba za autonomiju Bosne - Mustafa Imamovic


Raseljavanje muslimana iz knezevine Srbije
Boj pod Banjalukom
Smail-aga Cengic
Husein-kapetan Gradascevic
Omer pasa Latas
Upotreba i zloupotreba islama u Bosni
Otpori i reforme u Bosni i Hercegovini - Noel M.






© 1999-2006 by Camo, All Rights Reserved